Wat is Spiritisme -Occultisme
Uitgangspunt |
Het spiritisme in Nederland | ||
| Spiritisme en parapsychologie | |||
| Algemene instelling |
Het spiritisme is een geestesstroming. Hun stelling is dat er leven na de dood is en dat onder voorwaarden daarmee contact gemaakt kan worden. Het beleven van het spiritisme uitte zich van in het occultisme van niets anders is dan paranormale verschijnselen.
Aanhangers van het spiritisme en het occultisme geloven ook niet in een eeuwigdurende hel, omdat dit in strijd is met de evolutie, die voor elke overgegane is weggelegd.
Voor een spiritist staat het voortleven na de dood vast.
Hij is er van overtuigd, dat de dood geen wezenlijke verandering in de geest van de mens teweegbrengt, slechts het stoffelijk lichaam blijft, nadat de geest zich daarvan heeft afgescheiden, op aarde achter.
De mens treedt een geestelijke wereld binnen met alle geestelijke kwaliteiten, die hij bij zijn sterven bezat, niet meer en niet minder. Wel worden hem in de geestelijke wereld de mogelijkheden tot verdere evolutie geboden, zoals dit ook tijdens zijn aardse leven het geval is geweest. Hij wordt dus zeker niet alwetend.
Ieder, die is overgegaan, komt eerst in een stadium van rust. De overgegane krijgt nu de gelegenheid om de “gekleurde” bladzijden van het aardse levensboek te herlezen. De overgegane kan zodoende berouw tonen over de dingen die op aarde bewust verkeerd gedaan zijn, en in het bijzonder over datgene wat in strijd met de liefde tot de naaste was.
Daarna krijgt men zijn eigenlijke geestelijke rust en ervaart men de overgang naar de geestelijke wereld op een zeer persoonlijke manier, waarin door eigen ervaring, maar ook met behulp van andere overgeganenen, kennis omtrent die wereld wordt opgedaan. Die evolutie, geestelijke groei, loopt via de weg van ervaring en verwerking waardoor een andere “betere” bewustwording voor de overgegane zichtbaar wordt.
De verschijnselen, waarop de spiritisten zich beroepen, behoren tot de paranormale verschijnselen. Voor de uitleg van wat wij met het spiritisme bedoelen of hoe wij denken dat het ontstaan is, wil ik niet teruggrijpen op ontdekkingen in Amerika. Ook al zegt men, dat Amerika de bakermat van het moderne spiritisme is.
Vrijwel gelijktijdig werd in Nederland een uitspraak van even groot belang gedaan door Mw. Elise van Calcar ( ±1850). Zij vroeg haar vader na een bezoek aan de Grafkelder van Michiel Az. De Ruijter: “Vader; is er buiten het geloof geen stellig bewijs van een leven na dit leven”. Haar doen en laten werd in die tijd met argusogen gevolgd.
Paranormale verschijnselen.
Als spiritist moet je kunnen en durven erkennen, dat niet alle paranormale verschijnselen spiritistisch zijn. Daarnaast moet je voor ogen willen houden dat, bij welk verschijnsel dan ook, soms de invloeden van de ontvanger (doorgever) de berichtgeving kunnen vertroebelen.
Maak mede daarom niet de fout om alle optredende paranormale verschijnselen spiritistisch te willen verklaren.
De paranormale verschijnselen zijn in grote lijnen te verdelen in:
* Niet – spiritistische verschijnselen.
Bv: Telepathie, psychometrie, helderziendheid in de tijd (verleden, toekomst)
*
Aanwijzingen dat de spiritistische stellingen juist kunnen zijn:
Bv: Waarnemen van astraal lichaam en aura; uittredingsverschijnselen; visioenen; waarnemingen bij stervenden en door stervenden.
*
Specifiek spiritistische verschijnselen.
Bv: Automatismen (spreken, schrijven, schilderen, tekenen, enz); mededelingen door Kruis en bord; geestverschijningen; psychometrie; tele(ecto)plasmavorming (materialisaties); spookverschijningen.
Kort historisch overzicht
Als ik u het standpunt over het Spiritisme in herinnering mag brengen, dan moet u met mij concluderen, dat het Spiritisme zo oud is als de mensheid op aarde. Overal waar wij zonodig “onze beschaving” onder wat wij noemen de primitieve volkeren moesten brengen, ontdekten wij dat men al een eeuwenoud geloof had in geesten van overledenen en dat het contact met die geesten van essentieel belang van “ het geloof” van die volken was. Maar “alwetend als wij vanuit onze westerse beschaving” zijn, noemden wij dat “bijgeloof”.
Uit geschriften blijkt dat de spiritistische overtuiging bij de oude Grieken, Romeinen en Egyptenaren reeds algemeen bekend was. Onderzoek heeft opgeleverd, dat reeds in die tijd voor bijvoorbeeld opvolging, Gene Zijde om raad werd gevraagd. Via een séance met “kruis en bord” (zie het gelijknamige onderwerp) werd gevraagd wie de opvolger zou worden van keizer Valens. Als antwoord kwam T.H.E.O.D. Het verhaal gaat dat de naam Theodorus moest zijn. Maar omdat de keizer alle occulte praktijken verboden had, liet de keizer ieder die hiermee te maken had doden, ook Theodorus. Toen de keizer stierf werd als zijn opvolger benoemd THEODosius.
In de bijbel, waar ook ik veel waarde aan hecht, zijn hele episodes gewijd aan de vele wonderen die Jezus en zijn discipelen hebben verricht. De wonderen die van een latere tijd zijn en die, die van deze tijd zijn, worden zelfs tot op de dag van vandaag door enkelen als duivelswerk gezien. De wonderen uit die tijd zullen occulte verschijnselen zijn die misschien in gradatie verschillen maar zeker geen principieel verschil zijn met de wonderen die later en zelfs dicht bij het hier en nu plaats vinden.
In de middeleeuwen kennen wij de vele heksenprocessen. Van hekserij en toverij moest men niets hebben. Bekend is de waterproef. De heksen (mannen en vrouwen) werden in het water gegooid. Zij die zonken waren onschuldig. Bleef men drijven dan was men schuldig. U kunt zich voorstellen dat er velen die niet schuldig waren net zo goed de dood vonden als zij die dat wel waren.
Toch nam in de middeleeuwen het geloof in onzichtbare wezens en krachten een grote plaats bij de mensen in. Occulte verschijnselen kon men verklaren door een aanwezige goddelijke inspiratie. Verklaarde men het als een verbond van de duivel, dan kwam er een vervolging (heksenproces).
De occulte verschijnselen of zo als wij ze nu noemen paranormale verschijnselen kwamen steeds vaker voor. Althans men raakte steeds beter bekend met hen die “geestenzieners” genoemd werden. Ik heb het dan over mediums en of het mediumschap. (zie gelijknamige onderwerp). We hebben het daarbij ook over de helderziende waarneming die kan plaats vinden over iets wat staat te gebeuren of gedurende de waarneming gebeurt. De waarneming is niet aan plaats of afstand gebonden. Bekend zijn voorvallen in Europa en Amerika.Wij schrijven inmiddels ± 1848, Hydesville, Amerika. Verhaalt wordt over de dochters van de familie Fox. Voorwerpen kwamen bij hen in beweging en zij kregen steeds vaker geestverschijningen.In vele boeken en bladen kunt u hier over vanuit alle mogelijke invalshoeken lezen.
Ziedaar het ontstaan van het moderne spiritisme. Volgens mij omdat er vanaf die tijd ook op parapsychologische wijze aan het verschijnsel wat men spiritisme noemt aandacht werd geschonken.
 |
Intussen was ook ontdekt, dat men door de werking van het magnetisme mensen kon genezen. Voor dat doel werden magneten gebruikt. Later ontdekte men dat sommige mensen een soortgelijke magnetische kracht hadden die als geneesmethode kon worden gebruikt. Deze ontdekking door Franz Anton Mesmer noemt men tegenwoordig magnetiseren. Al met al heeft ook hij bijgedragen tot het spiritisme en de ontwikkeling van de parapsychologie. |
Het Spiritisme in Nederland
Over de opkomst van wat men het moderne spiritisme is gaan noemen is nog heel veel te schrijven. Uit de literatuur blijkt, dat vrijwel wereldwijd vanaf die tijd over het spiritisme gesproken en geschreven werd. Helaas kon het spiritisme toen nog niet zo openlijk beleefd worden als heden ten dage.
Net als bij de familie Fox in Amerika was er ook, zei het op andere wijze, een bewustwording bij Mw. Elise van Calcar. En met haar waren er in die tijd nog enkele voorvechters. Zo ontstonden de eerste spiritistische bewegingen. En deden de spiritistische séances en tafelzittingen hun intrede. Allen met maar één doel: contact maken met overledenen. Gaan we wat verder in de tijd dan verschijnen de eerste spiritistische tijdschriften, weekbladen en spiritistische verenigingen. “Harmonia” is voor zover mij bekend, de oudste vereniging op dit gebied (1888).
In de periode ±1860-1930 kent ons land zelfs onder de predikanten een aantal voorvechters van het spiritisme o.a.: Ds. Roorda van Eysinga; Ds. Beversluis.
Andere bekende voorvechters waren onder andere: Ir. Ortt; Hr. Fremery; Mr. Nederburgh.
Deze voorvechters werden gesteund door personen via wie het mogelijk was contact te maken met, wat wij zeggen, Gene Zijde. Wij praten dan over een medium. Mediums van het eerste uur waren Mw. Elise van Calcar en Mw. Akkringa. En later ook Mw. Schalenkamp.
Spiritisme en parapsychologie.
In een overzicht als deze mag een terugblik op parapsychologisch onderzoek in deze niet ontbreken. In de literatuur wordt er niet altijd lovend over geschreven. Want de parapsychologen waren en zijn zeer kritisch. Nederlands bekendste parapsycholoog was wel Prof. Tenhaaf. Het was en is zinvol om te onderzoeken hoe de paranormale verschijnselen te verklaren zijn. Volgens mij en de spiritisten in het algemeen, is het een goede zaak geweest dat parapsychologisch onderzoek werd gedaan, want daardoor is er een juister inzicht en wetenschappelijk bewijs gekomen voor de diverse paranormale verschijnselen waardoor de spiritistische overtuiging een sterke fundering heeft gekregen.
In het Dagblad van het Noorden (2 mei 2003) lees ik, dat de parapsychologie in Nederland 75 jaar jong is. Uit onderzoek is ook gebleken dat 42 procent van de Nederlanders gelooft in de paranormale verschijnselen maar wel wat vragen hebben, in de zin van: hoe kan dat? Hoe is het te verklaren?.
Uit verklaringstheorieën is komen vast te staan dat er mensen zijn die over paranormale talenten beschikken. Maar nu men steeds meer weet over die talenten die anders zijn dan normaal wil men daar graag een verklaring voor.
Algemene instelling.
Wanneer ik met u nogmaals mag vaststellen, wat we onder spiritisme verstaan, dan kunnen we stellen ,dat het spiritisme een geestesstroming is die de volgende twee stellingen kent:.
- Na de dood van het aardse lichaam leeft de menselijke persoonlijkheid voort zonder direct principiële innerlijke veranderingen te ondergaan.
- Onder bepaalde voorwaarden is contact met de geesten van
doden mogelijk.
Als u deze stellingen onderschrijft,kunt u tot de spiritisten gerekend worden. Door die opvatting heeft u de zekerheid over het voortleven na de dood en dat u met de geesten van doden in contact kunt komen. Het neemt de angst voor de dood weg en men weet, dat de scheiding door de dood een tijdelijke is.
Wanneer u naast deze opvattingen ook bepaalde religieuze, godsdienstige opvattingen met betrekking tot het voortbestaan heeft, dan kan het spiritisme een middel zijn om die religieuze en godsdienstige zekerheden beter te funderen.
Afsluitend wil ik daarover de redacteur van spiritische bladen G. May citeren: “ We kunnen niet buiten de verschijnselen en verklaringen; wij gebruiken ze o.m. als middel om buitenstaanders er van te overtuigen dat de materialistische zienswijze onjuist is, dat de mens na de dood voortleeft”.
Mei 2003.